Câu chữ “是”

1. Dẫn nhập

Câu chữ 是 là một cấu trúc ngữ pháp quan trọng trong tiếng Trung, thường gặp từ HSK2–HSK4. Khác với câu dùng 是 để khẳng định "là", cấu trúc này được dùng để nhấn mạnh thời gian, địa điểm, cách thức hoặc đối tượng của một hành động đã xảy ra. Nắm vững câu chữ 是 sẽ giúp cách diễn đạt tự nhiên và giàu sắc thái hơn.

2. Kiến thức chuẩn
Câu chữ 是 dùng để nhấn mạnh một thành phần trong câu, còn hành động thường đã xảy ra. Sau 是 là thành phần cần nhấn mạnh, cuối câu thường có 的.

Cấu trúc 1: Chủ ngữ + 是 + Thành phần cần nhấn mạnh + Động từ + 的
Dùng để nhấn mạnh thời gian, địa điểm, người thực hiện hoặc phương thức của hành động.
Ví dụ:
我是昨天来的。
Wǒ shì zuótiān lái de.
Tôi đến vào hôm qua.
他是在北京出生的。
Tā shì zài Běijīng chūshēng de.
Anh ấy sinh ra ở Bắc Kinh.
我们是坐高铁去上海的。
Wǒmen shì zuò gāotiě qù Shànghǎi de.
Chúng tôi đi Thượng Hải bằng tàu cao tốc.

Cấu trúc 2: 是……的
Dùng để trả lời hoặc làm rõ thông tin khi người nghe muốn biết một chi tiết cụ thể của hành động đã xảy ra.
Ví dụ:
这本书是老师送给我的。
Zhè běn shū shì lǎoshī sòng gěi wǒ de.
Quyển sách này là thầy giáo tặng cho tôi.
他是怎么学汉语的？
Tā shì zěnme xué Hànyǔ de?
Anh ấy học tiếng Trung bằng cách nào?

Lưu ý

• Cấu trúc 是……的 chủ yếu dùng với hành động đã xảy ra hoặc đã hoàn thành.

• Thành phần được nhấn mạnh có thể là thời gian, địa điểm, người thực hiện, cách thức hoặc nguyên nhân.

• Không dùng 是……的 để nói về hành động trong tương lai hoặc thói quen hằng ngày.

3. Lỗi sai thường gặp
❌ 我是明天去北京的。

✅ 我明天去北京。

是……的 không dùng để nói về hành động trong tương lai.

❌ 我是每天坐公交车上班的。

✅ 我每天坐公交车上班。

Thói quen lặp lại hằng ngày không dùng cấu trúc 是……的.

❌ 我昨天是去了北京。

✅ 我是昨天去北京的。

Nếu muốn nhấn mạnh thời gian xảy ra hành động, cần dùng đầy đủ cấu trúc 是……的.

❌ 他是在中国学习。

✅ 他是在中国学习的。

Thiếu 的 làm câu chưa hoàn chỉnh khi dùng cấu trúc nhấn mạnh.

❌ 我是坐飞机去北京了。

✅ 我是坐飞机去北京的。

Trong cấu trúc 是……的, thông thường không dùng 了 để kết thúc hành động.

4. Mẹo ghi nhớ

• 是……的 dùng để nhấn mạnh chi tiết của một hành động đã xảy ra.

• Sau 是 là thành phần cần nhấn mạnh.

• Cuối câu thường có 的.

• Không dùng với hành động trong tương lai hoặc thói quen.

• Hãy nhớ: 是……的 không kể việc gì xảy ra, mà nhấn mạnh xảy ra khi nào, ở đâu, bằng cách nào hoặc do ai.