Bổ ngữ xu hướng kép 复合趋向补语

1. Dẫn nhập
Bổ ngữ xu hướng kép (复合趋向补语) là điểm ngữ pháp quan trọng, thường xuất hiện từ HSK3 đến HSK4. Cấu trúc này giúp diễn tả hướng di chuyển của người hoặc vật một cách cụ thể hơn so với bổ ngữ xu hướng đơn. Nắm vững bổ ngữ xu hướng kép sẽ giúp bạn diễn đạt các hành động như "đi vào", "mang lên", "lấy ra", "chạy xuống" một cách chính xác và tự nhiên.

2. Kiến thức chuẩn
Bổ ngữ xu hướng kép được tạo bởi một bổ ngữ xu hướng đơn + 来/去, đứng sau động từ để biểu thị hướng di chuyển.

Cấu trúc: Động từ + 上来 / 上去 / 下来 / 下去 / 进来 / 进去 / 出来 / 出去 / 回来 / 回去 / 过来 / 过去

• 来: Hướng về phía người nói hoặc điểm quan sát.

• 去: Hướng ra xa người nói hoặc điểm quan sát.

Ví dụ:
请走进来。
Qǐng zǒu jìnlái.
Mời đi vào.
他跑出去了。
Tā pǎo chūqù le.
Anh ấy chạy ra ngoài rồi.
老师拿过来一本书。
Lǎoshī ná guòlái yì běn shū.
Giáo viên mang một quyển sách lại đây.
猫跳上去了。
Māo tiào shàngqù le.
Con mèo nhảy lên trên.
请把箱子搬下来。
Qǐng bǎ xiāngzi bānxiàlái.
Hãy chuyển chiếc thùng xuống đây.

Lưu ý

• 来 và 去 xác định hướng của hành động theo vị trí của người nói hoặc điểm quan sát.

• Nhiều bổ ngữ xu hướng kép còn có nghĩa mở rộng, không chỉ hướng di chuyển mà còn diễn tả kết quả hoặc sự thay đổi, ví dụ: 想起来、看出来、写下来.

• Khi có tân ngữ, vị trí của tân ngữ phụ thuộc vào loại tân ngữ và bổ ngữ xu hướng.

3. Lỗi sai thường gặp
❌ 请进走来。

✅ 请走进来。

Bổ ngữ xu hướng kép phải đứng sau động từ.

❌ 他出去跑了。

✅ 他跑出去了。

Động từ đứng trước, bổ ngữ xu hướng đứng sau.

❌ 老师拿来过一本书。

✅ 老师拿过来一本书。

Không đảo vị trí các thành phần của bổ ngữ xu hướng kép.

❌ 我把书放来桌子上。

✅ 我把书放到桌子上。／我把书拿过来。

来/去 chỉ hướng di chuyển, không dùng thay cho giới từ chỉ vị trí.

❌ 他走回来去。

✅ 他走回来。／他走回去。

Không dùng đồng thời 来 và 去 trong cùng một bổ ngữ xu hướng.

4. Mẹo ghi nhớ

• Bổ ngữ xu hướng kép = Hướng + 来/去.

• 来: hướng về phía người nói; 去: hướng ra xa người nói.

• Luôn đứng sau động từ.

• Ngoài nghĩa chỉ hướng, một số cấu trúc còn có nghĩa mở rộng như 想起来、看出来、记下来.

• Hãy nhớ: Động từ diễn tả hành động, bổ ngữ xu hướng kép diễn tả hướng di chuyển hoặc kết quả của hành động.